Rolnictwo – tendencje rozwoju

Rolnictwo jest nieodzowną „gałęzią” gospodarki kraju. Rozwój techniki wpłyną również na rozwój rolnictwa. W Europie Zachodniej można wyróżnić następujące tendencje rozwoju rolnictwa: przemysłowe (tzw. konwencjonalne), integrowane, ekologiczne i high-tech-agriculture (jako koncepcja).

Rolnictwo przemysłowe stawia na ciągłe ulepszanie chemicznych oraz technicznych środków produkcji, a także nieustający wzrost produkcji roślinnej i zwierzęcej. Wykorzystuje się coraz większe nakłady środków chemicznych, także paliwa na hektar gospodarstwa. Efekt został uzyskany poprzez wzrost plonów, postęp w produkcji roślinnej i zwierzęcej. Jednocześnie z tym typem rolnictwa wiążą się liczne zagrożenia ekologiczne, np. zbyt duże zużycie pestycydów, intensyfikacja wykorzystania gleby, nie ekologiczne technika rolnicza.

Rolnictwo integrowane jest „łagodniejszym” typem rolnictwa, gdyż zastosowanie nawozów i środków ochronnych roślin jest mniejsze niż w rolnictwie konwencjonalnym. Należy zwrócić uwagę, iż preferuje się stosowanie środków wzajemnie ze sobą powiązanych. Ponadto zwalczanie szkodników nie odbywa się zgodnie z zaleceniami producentów środków ochronnych, ale na podstawie opinii i zaleceń służby ochrony roślin. Uprawa roślin jest zgodna z warunkami siedliska, propaguje się płodozmian, a także odpowiednie nawożenie.

Rolnictwo ekologiczne ma swój sens rozwoju, jeśli środowisko nie jest zdegradowane. Ten typ rolnictwa preferuje zachowanie i wzbogacanie żyzności gleb, wybieranie gatunków roślin i zwierząt odpornych na choroby, stosowanie zamkniętego obiegu substancji w obrębie gospodarstwa, podporządkowanie się rytmowi procesów zachodzących w przyrodzie. Rolnictwo ekologiczne jest wówczas, gdy nie prowadzi do zaburzenia równowagi ekologicznej, ani nie wpływa na zanieczyszczenie środowiska.

Kolejny typ rolnictwa to „high-tech-agriculture” czyli „super-zindustrializowane” metody produkcji rolniczej. Ten rodzaj rolnictwa charakteryzuje się intensywnym rozwojem inżynierii genetycznej, która ma wpłynąć na polepszenia, jak i zwiększenie plonów. Zastosowanie mikroelektroniki ma usprawnić produkcję rolniczą. Należy liczyć się z wysokimi nakładami finansowanymi oraz odejściem od tradycji chłopskiego gospodarstwa. Niebezpieczeństwem jest tu inżyniera genetyczna, która może mieć wpływ na nieodwracalne skutki w środowisku. Omawiany model rolnictwa jest projektem, który nie jest jeszcze wprowadzony w realne zastosowanie. Jest to koncepcję, która budzi wielkie zainteresowanie wśród naukowców, instytucji rządowych oraz przedsiębiorstw przemysłowych.

Opracowała: Beata Fornal-Pieniak (literatura: Karaczan Z. M., Indeka L.G., 1996: Ochrona Środowiska, Wyd. ARIES, Warszawa)